Waar gaat het over?
Als de tiener Richard in 1937 een dagje spijbelt om New York te bezoeken, heeft dat onverwachte consequenties. Het jonkie krijgt per toeval van Orson Welles een klein maar fijn rolletje in diens toneelbewerking van Shakespeares Julius Ceasar. De 22-jarige Welles staat dan al bekend als grote acteerbelofte (maar zal in de jaren daarop pas écht uitgroeien tot een genie) en heeft een bijpassend ego. In de week voor de première van het toneelstuk drijft de charismatische dictator zijn gezelschap tot het uiterste. Richard ontdekt tijdens die hectische voorbereidingen niet alleen zijn liefde voor het theater, maar ook die voor productie-assistente Sonja. Maar de overspelige Orson heeft ook een oogje op haar…

De filmmaker
▶ De Texaanse Richard Linklater leerde zichzelf het filmvak. Van het geld dat hij met zijn baantje op een olieplatform in de golf van Mexico verdiende, kocht hij een camera, een projector en een montagekit. De rest van zijn opleiding bestond uit veel bioscoopbezoekjes.
▶ Met Slacker (1991) en Dazed and Confused (1993) legde Linklater de jeugdcultuur vast. Veel van zijn films spelen zich in een periode van slechts 24 uur af, zoals Before Sunrise (1995) en Before Sunset (2004).
▶ Hoewel hij weigert naar Hollywood te verhuizen, maakt hij er heel soms in opdracht van een grote studio een commerciële film, zoals de Jack Black-komedie School of Rock (2003)
▶ Toen Richard dertien was, regisseerde hij samen met zijn leraar het schooltoneel. De voorstelling? Hetzelfde stuk als in Me and Orson Welles: 'Julius Ceasar' van Shakespeare!
▶ Zelf heeft de maker niet zo’n last van ego: “Als je een beetje nadenkt, dan is iedereen van ons het merendeel van de tijd wel een beetje een loser.”

Historisch
Als filmmaker laat Richard Linklater zich niet in een vakje stoppen. Hoewel hij meestal eigentijdse drama’s aflevert, maakt hij ook uitstapjes naar de toekomst (de sf-animatiefilm A Scanner Darkly, 2006) en het verleden. Zijn film The Newton Boys (1998), over een stel beroemde bankrover-broers, speelt zich een paar jaar voor Me and Orson Welles af. In het Nederlands noemen we zulke films ‘kostuumdrama’s’. Niet zo’n gelukkig gekozen woord, want je denkt onherroepelijk aan een hele specifieke tijdsperiode, toen dames in weelderige jurken en strakke korsetten rondliepen. De Engelse term 'period piece' is eigenlijk veel beter, want dan vallen films als Gladiator of Robin Hood er voor je gevoel ook onder. Dat Linklater zich aan dit genre waagt, is best bijzonder. Onafhankelijke filmmakers die met bescheiden budgetten moeten rondkomen, maken doorgaans films die zich in het hier en nu afspelen. Simpelweg omdat het goedkoper is. Een historische setting vergt extra kosten, die opgaan aan historische kleding (die vaak speciaal nagemaakt moet worden), en het omkleden van locaties, want moderne elementen als reclameborden, auto’s en satellietschotels kunnen natuurlijk niet. Doordat digitale trucage steeds goedkoper is geworden, kunnen ook regisseurs als Linklater hun films in het verleden situeren. In de nabewerking photoshoppen ze dan bijvoorbeeld een lantaarnpaal weg. Dankzij ouderwets timmerwerk (decors) en moderne technieken (green screen) werd het Britse eilandje Isle of Man getransformeerd tot het New York van de jaren 1930. De soundtrack met jazzhits uit die tijd maakt de setting extra overtuigend.

Orson Welles
Orson Welles was een geniale, charismatische en arrogante duizendpoot. Toen er door een sneeuwstorm ooit slechts een handjevol publiek op een toneelvoorstelling afkwam, introduceerde hij zich zo: “Ik ben Orson Welles - regisseur, producent, acteur, agent, schrijver, artiest, goochelaar, toneel-, film- én radioster en een best aardige zanger. Waarom zijn er zoveel van mij, en zo weinig van jullie?” De film speelt zich net voor zijn grote doorbraak af. Welles is dan al een gevierd toneelacteur. Een jaar na de gebeurtenissen uit Me and Orson Welles schreef hij radiogeschiedenis, met zijn hoorspelbewerking van de sf-roman 'War of the Worlds'. Dat leek in die tijd zo levensecht dan menig Amerikaan in paniek de straat opvluchtte in de overtuiging dat de marsmannetjes echt geland waren! Op 25-jarige leeftijd maakte Welles in 1941 zijn regiedebuut met Citizen Kane. Die film wordt haast unaniem beschouwd als allerbeste film aller tijden. Zelfs een genie als Welles kon dat nooit meer evenaren. De rest van zijn carrière stond in het licht van een haat-liefdeverhouding met Hollywood. Hij begon aan een aantal films die nooit afkwamen, of verknipt werden door de filmstudio, zoals het bijna-meesterwerk The Magnificant Ambersons (1942). De eigenwijze Welles liet zich door niemand de les lezen. Hij is daarmee een van de voorlopers van de onafhankelijke regisseurs, en een echte auteur: iemand die overal zijn persoonlijke handtekening op achterlaat.

Meer van hetzelfde
Orson Welles is wat de Amerikanen noemen 'bigger than life' (ook letterlijk, want hij vrat zich op latere leeftijd zo vol dat hij meer dan 180 kilo woog). Zijn genie wekt nog steeds ontzag, terwijl zijn leven en loopbaan genoeg drama bevatten. Een fascinerend voorbeeld - en waarschuwing - voor veel filmmakers. Richard Linklater is dan ook niet de enige regisseur die een film over hem maakte. Tim Robbins maakte Cradle Will Rock (1999) dat zich een jaartje voor Me and Orson Welles afspeelt. De tv-films The Night that Panicked America (1975) en RKO 281 (1999) gaan over het beruchte hoorspel en over de gevechten achter de schermen van Citizen Kane.

Filmfact
Zelfs op het eilandje Isle of Man, tussen Groot-Brittannië en Ierland in, lopen hardnekkige High School Musical-fans rond. Acteur Zac Efron was zelfs gedwongen er een bodyguard in te huren om ze van het lijf te houden…